ANATOMIA KROTKO ZEBRANA
Chcącym się uczyć lekarskiey i cyrulickiey nauki,
lubo bez wyobrażeń, ale dokładnie i z pracą napisana
w Kaliszu 1790, w Drukarni J.O.X. Jmć Prymasa Arcy-Biskupa Gnieznieńskiego, str.[8], 211, [28]; format 10x16cm
Ludwik Perzyna (1742–1800) – lekarz, chirurg i jeden z najbardziej znaczących przedstawicieli polskiej medycyny końca XVIII stulecia. Doświadczenie zdobywał zarówno w praktyce cywilnej, jak i podczas służby w formacjach wojskowych Rzeczypospolitej. Znany był z wyjątkowo szerokiej wiedzy medycznej, opartej na wnikliwej obserwacji, stałym kontakcie z dokonaniami europejskich uczonych oraz bogatej praktyce terapeutycznej. Jego dorobek obejmuje liczne prace dotyczące różnych działów ówczesnej medycyny, w których popularyzował wiedzę w języku polskim, tworząc jednocześnie podstawy rodzimej terminologii naukowej. Posiadał duże umiejętności literackie, co sprawiało, że jego publikacje odznaczały się jasnością wywodu i dbałością o precyzyjny język. Zajmował się także problematyką zdrowia psychicznego, podejmując ją w sposób nowatorski jak na swoją epokę.
„Anatomia krótko zebrana…” (Kalisz, 1790) – jedno z najważniejszych dzieł Perzyny, przygotowane jako podręcznik dla lekarzy i cyrulików zajmujących się zabiegami chirurgicznymi. Autor opracował przystępny opis budowy ludzkiego ciała, prowadzony od głowy po kończyny, z uwzględnieniem położenia, funkcji i znaczenia poszczególnych elementów anatomicznych. Szczególną wartość publikacji stanowi użycie polskiego słownictwa jako odpowiedników terminów łacińskich, co czyni dzieło jednym z wcześniejszych i bardziej systematycznych prób stworzenia polskiej nomenklatury anatomicznej. Książka była pomyślana jako praktyczne kompendium dla osób uczących się rzemiosła lekarskiego, napisane z dbałością o jasność, dokładność oraz użyteczność w pracy zawodowe.
Treść nauk w tey książce zawartych:
I. O budowli i podziale ciała ludzkiego
II. Nauka ktora szczegulnie strony kości i twardych części ostealogia iako gruncie ciała ludzkiego wiadomość podaie
III. Nauka o mięśniach częściach sarcologia nazwana, do ktorey nayprzod należy, nauka o powszechnycg powłoczkach ciała ludzkiego dermatologia
IV. Nauka o przymiotach wnętrzności Splanchnologia czyli o brzuchu , iako pierwszey części kadłuba
V. O piersiach, iako drugiey części kadłuba
VI. O szyi, iako trzeciey części kadłuba
VII, O głowie iako czwartey części
VIII. Nauka o żyłach, angiologia
IX. Nauka o właściwym i ścisłym opisaniu nerwow de neurologia
X. Nauka o myszkach myologia
XI. O nauce poznawania zawałkow czyli gruczołow de adenologia.
Estr. XXIV, 197 ; Ostatnia s. mylnie oznacz. 110.
Rzadkie!
TWARDA OPRAWA PÓŁSKÓREK Z EPOKI
Stan DB- okładka wytarta, uszkodzona przednia ruchoma wyklejka, ślad zalania, oznaczenia wł., nieczytelne sygn.
